We groeien op met verhalen waarin liefde vanzelfsprekend is. Twee mensen vinden elkaar en daarna valt alles op zijn plek. Alsof verliefd worden het begin én het bewijs is dat het goed zit. Valentijnsdag drijft dat idee ieder jaar weer even naar de oppervlakte. Bloemen, hartjes, diners bij kaarslicht. De belofte dat liefde vooral mooi en licht moet zijn.
In de praktijk blijkt liefde zelden zo overzichtelijk. Relaties, we denken dat we het snappen, maar ondertussen klooien we maar wat aan. We doen elkaar én onszelf regelmatig tekort, met verdriet, verwijdering en soms (v)echtscheidingen als gevolg.
We lopen vast in patronen die we nauwelijks herkennen. Waarom schuurt het zo vaak, zelfs wanneer de liefde oprecht is? Waarom voelt verbinding soms als verlies van vrijheid? En waarom belanden we steeds weer in dezelfde dynamieken, terwijl we onszelf beloven dat het deze keer anders zal gaan?
In relaties zijn er twee rollen die steeds terugkeren: de Afweger en de Verliefde. Twee manieren waarop mensen zich tot liefde verhouden. De Afweger zoekt overzicht, veiligheid en betekenis. De Verliefde beweegt vanuit verlangen, hoop en overgave. Wanneer die twee elkaar niet herkennen, ontstaat verwarring. De één zoekt zekerheid, de ander ruimte, en beiden denken dat ze hetzelfde proberen te beschermen.
Onze ideeën over liefde zijn bovendien zelden van onszelf. Ze zijn gevormd door cultuur, verhalen, angst om alleen te blijven en de hoop dat het deze keer anders loopt. We noemen iets romantisch terwijl we eigenlijk geruststelling zoeken. We spreken over vrijheid terwijl we bang zijn om verlaten te worden.
Misschien begint verandering niet bij beter praten of harder werken aan een relatie, maar bij zien wat er onder de oppervlakte meespeelt. Welke verwachtingen we meebrengen. Welke angsten we verbergen. En welk aandeel we zelf hebben in wat er steeds opnieuw ontstaat.
Liefde is zelden eenvoudig. Ze wordt wel helderder wanneer we stoppen met geloven in sprookjes en beginnen met kijken naar wat er werkelijk gebeurt tussen twee mensen.
Misschien is dat wel de meest eerlijke vorm van romantiek die er bestaat.